Bekend gezicht uit aangrijpende Netflix-docu overleden na jarenlange zoektocht naar de waarheid

Bijna tien jaar later is die zaak nog altijd springlevend. Nieuwe onthullingen, juridische ontwikkelingen en een fanatieke groep betrokkenen zorgen ervoor dat Cathy niet wordt vergeten. Twee vrouwen speelden daarin een hoofdrol: Gemma Hoskins en Abbie Schaub, oud-leerlingen van Cathy die weigerden het dossier te laten verstoffen.

Nu is er verdrietig nieuws. Gemma Hoskins is gisteren overleden. Samen met Abbie Schaub bleef ze, ook jaren na het verschijnen van The Keepers, zoeken naar antwoorden. Niet voor de camera's of de aandacht, maar omdat ze vond dat Cathy én de slachtoffers van misbruik recht hadden op de waarheid.

Hoskins groeide dankzij de Netflix-serie uit tot een van de bekendste gezichten rond de zaak. Met haar vasthoudendheid, humor en uitgesproken karakter liet ze zich niet snel afschepen. Zelfs toen de camera's allang waren vertrokken, ging haar zoektocht verder.

Misschien is dit daarom wel hét moment om The Keepers opnieuw aan te zetten. Niet alleen als true crime-serie, maar ook als eerbetoon aan een vrouw die bijna tien jaar na de release nog altijd bleef graven.

The Keepers is een zevendelige Netflix-documentaireserie van regisseur Ryan White. De serie duikt in de mysterieuze dood van zuster Cathy Cesnik, een jonge non en lerares Engels aan de katholieke meisjesschool Archbishop Keough High School in Baltimore.

Op 7 november 1969 verdween Cathy spoorloos. Bijna twee maanden later werd haar lichaam gevonden buiten Baltimore. Ze bleek door zwaar geweld om het leven te zijn gebracht. De moord werd nooit opgelost. Juist daar begint het verhaal pas echt.

De timing van haar dood roept tot op de dag van vandaag vragen op. In de periode rond haar verdwijning speelde er veel achter de muren van Archbishop Keough High School. Voormalige leerlingen beschuldigden priester en schoolbegeleider Joseph Maskell later van ernstig seksueel misbruik. Cathy zou door leerlingen in vertrouwen zijn genomen en volgens betrokkenen op de hoogte zijn geweest van wat er speelde. De theorie die in The Keepers uitgebreid wordt onderzocht, is even grimmig als hardnekkig: wist Cathy te veel en stond ze op het punt daar iets mee te doen?

Een definitief bewijs dat haar moord rechtstreeks met het misbruik samenhing, is nooit geleverd. Maar precies die onbeantwoorde vraag vormt de motor van de serie.

Daar komen Gemma Hoskins en Abbie Schaub in beeld. De twee kregen als tieners les van Cathy en besloten tientallen jaren later zelf op onderzoek uit te gaan. Vanaf 2013 begonnen ze informatie te verzamelen over haar dood. Geen recherchebureau, geen enorme onderzoeksredactie, maar twee gepensioneerde vrouwen met een laptop, een telefoon en een indrukwekkende hoeveelheid doorzettingsvermogen.

Ze hielpen bovendien de Facebook-groep Justice for Catherine Cesnik and Joyce Malecki groot te maken. Daar konden oud-leerlingen, slachtoffers, betrokkenen en andere geïnteresseerden informatie delen. Na de release van The Keepers ontplofte de belangstelling. Duizenden mensen sloten zich aan en de zaak kreeg een tweede leven.

De groep werd daarmee veel meer dan een verzameling true crime-fans. Het werd een digitaal archief én een ontmoetingsplek voor mensen die al tientallen jaren met dezelfde vragen rondliepen.

Ook juridisch kwam er beweging. Maryland nam in 2023 de Child Victims Act aan, waardoor eerdere tijdslimieten voor civiele claims wegens seksueel misbruik van minderjarigen ingrijpend veranderden. Dat opende voor slachtoffers de mogelijkheid om zaken rond misbruik uit een ver verleden alsnog voor de rechter te brengen.

In datzelfde jaar verscheen een omvangrijk rapport van de procureur-generaal van Maryland over seksueel misbruik binnen het aartsbisdom Baltimore. Daarin werd een patroon beschreven waarbij honderden slachtoffers en meer dan honderd geestelijken en andere kerkmedewerkers betrokken waren. Voor iedereen die The Keepers had gezien, voelde het rapport akelig vertrouwd. Veel van wat slachtoffers jarenlang vertelden, kreeg ineens een officiële plek op papier.

Een van de stemmen in The Keepers is Jean Hargadon Wehner. Zij trad in eerdere juridische procedures naar buiten als ‘Jane Doe’ en beschuldigde Maskell van seksueel misbruik. Wehner deed daarnaast een huiveringwekkende bewering: Maskell zou haar het lichaam van Cathy hebben laten zien om duidelijk te maken wat er kon gebeuren wanneer iemand zijn mond opendeed. Die verklaring speelt een belangrijke rol in de documentaire, maar is nooit als bewezen feit vastgesteld. Maskell werd tijdens zijn leven niet veroordeeld voor de moord op Cesnik en overleed in 2001.

Ook Gerry Koob, een voormalige priester die Cathy goed kende, kwam later opnieuw in het nieuws. Twee vrouwen beschuldigden hem tegenover The Baltimore Banner van seksueel misbruik toen zij scholieren waren. Volgens hun verklaringen herkenden zij hem na het bekijken van The Keepers.

Koob is niet officieel aangemerkt als dader van de moord op Cathy. Zijn band met haar en de latere beschuldigingen zorgen er echter voor dat ook zijn rol opnieuw onder een vergrootglas kwam te liggen. Het typeert de hele zaak: iedere keer wanneer je denkt dat een hoofdstuk eindelijk gesloten kan worden, verschijnt er weer een nieuwe voetnoot.

Een van de redenen waarom The Keepers zo hard binnenkomt, is dat de serie veel groter wordt dan één cold case. Slachtoffers en andere betrokkenen beschrijven een omgeving waarin misbruik jarenlang verborgen kon blijven en waarin mensen met macht elkaar zouden hebben beschermd. De documentaire onderzoekt daarbij kritisch de rol van het aartsbisdom, politie en andere instanties.

Dat betekent niet dat iedere theorie uit de serie bewezen is. Maar het bredere patroon van seksueel misbruik binnen het aartsbisdom Baltimore werd door later officieel onderzoek uitvoerig gedocumenteerd. Daarmee kreeg The Keepers achteraf een nog zwaardere lading.

Midden in dat loodzware verhaal stond Gemma Hoskins. Ze was nieuwsgierig, vasthoudend en soms heerlijk ongefilterd. Samen met Abbie Schaub bleef ze vragen stellen die anderen misschien liever niet meer wilden horen. Gemma maakte bovendien duidelijk dat zij en Abbie zichzelf niet zagen als twee hobbydetectives die gezellig een moordzaak probeerden op te lossen. Daarvoor was de inzet veel te groot. Achter ieder document en iedere aanwijzing zaten echte mensen, slachtoffers en families. Dat onderscheid maakt The Keepers ook jaren later nog bijzonder.

The Keepers verscheen in 2017, maar voelt niet als een afgesloten Netflix-hit uit een vorig streamingtijdperk. Daarvoor is er sinds de release simpelweg te veel gebeurd. Wetgeving veranderde. Oude verhalen werden opnieuw onderzocht. Slachtoffers kregen meer ruimte om zich uit te spreken. Nieuwe beschuldigingen kwamen naar buiten. En ondertussen bleef de centrale vraag onaangeroerd liggen: Wie vermoordde Cathy Cesnik? Het antwoord kennen we nog steeds niet.

Wat we inmiddels wél weten, is hoeveel vasthoudendheid ervoor nodig is om een zaak na meer dan een halve eeuw levend te houden. Gemma Hoskins deed precies dat. Haar overlijden maakt The Keepers ineens opnieuw pijnlijk actueel. Wie de serie nooit zag, heeft daarmee een goede reden om eraan te beginnen. Wie hem jaren geleden al verslond, zal hem nu waarschijnlijk met andere ogen bekijken.

Want The Keepers gaat uiteindelijk niet alleen over een moord. Het gaat over mensen die weigeren te vergeten.

Heb je genoten van dit artikel? Trakteer ons dan op een (virtuele) koffie of steun The Nerd Shepherd door ons te volgen op Facebook, X, Instagram en Google! Voor de laatste updates over je favoriete Netflix-series, word lid van onze Alles over Netflix Facebook-groep. Zo mis je geen enkel nieuwtje!