Recensie: 'Spider-Man: Brand New Day' – Een natuurlijke evolutie voor Peter Parker

Na de gebeurtenissen van Spider-Man: No Way Home bleef Peter Parker volledig alleen achter. Dankzij Doctor Strange's spreuk is zijn identiteit uit het geheugen van de wereld verdwenen en moest hij afscheid nemen van alles wat zijn leven jarenlang betekenis gaf. Het voelde destijds als een gedurfde keuze van Marvel Studios: niet alleen voor het personage, maar ook voor de toekomst van Spider-Man binnen het Marvel Cinematic Universe.

Met Spider-Man: Brand New Day wordt die keuze eindelijk verder uitgewerkt. De film is de 38e bioscoopfilm binnen het MCU, speelt zich vier jaar na No Way Home af en vormt tegelijkertijd de vierde solo-film van Tom Holland én het begin van een compleet nieuwe Spider-Man-trilogie. Bovendien markeert de film een nieuw creatief hoofdstuk achter de schermen. Na drie films onder regie van Jon Watts neemt Destin Daniel Cretton het stokje over, terwijl Chris McKenna en Erik Sommers opnieuw verantwoordelijk zijn voor het scenario.

Dat maakt Brand New Day misschien wel belangrijker dan veel andere MCU-films. Niet omdat de toekomst van het universum ervan afhangt, maar omdat de film moet bewijzen dat Spider-Man ook zonder zijn oude leven nog altijd dezelfde aantrekkingskracht heeft.

Vier jaar nadat de wereld Peter Parker is vergeten, beschermt hij New York nog altijd als Spider-Man. Terwijl hij zijn leven volledig in dienst heeft gesteld van zijn rol als superheld, dient zich een nieuwe dreiging aan die hem dwingt opnieuw naar zichzelf te kijken. Tegelijkertijd krijgt Peter te maken met een onverwachte verandering van zijn eigen krachten, waardoor niet alleen zijn lichaam, maar ook zijn identiteit onder druk komt te staan.

Brand New Day bouwt daarmee direct voort op de gebeurtenissen van No Way Home. Die film voelt niet als een afgesloten hoofdstuk, maar als het fundament waarop deze nieuwe trilogie wordt gebouwd.

Voor mij is Spider-Man op zijn best wanneer Peter Parker en Spider-Man elkaars grootste uitdaging vormen. Niet wanneer de grootste dreiging van buitenaf komt, maar wanneer zijn leven als superheld botst met zijn leven als mens. Dáárin schuilt voor mij de kracht van het personage. Met die gedachte stapte ik de zaal in.

Spider-Man: Brand New Day probeert Peter Parker niet opnieuw uit te vinden, maar bouwt logisch voort op alles wat hij aan het einde van No Way Home heeft verloren. De gebeurtenissen uit die film zijn geen voetnoot of excuus om opnieuw te beginnen; ze vormen de emotionele rode draad van dit verhaal.

Tegelijkertijd voelt Brand New Day verrassend toegankelijk als startpunt van een nieuwe trilogie. Het is overduidelijk een vervolg, maar tegelijkertijd ook een film die Peter Parker opnieuw positioneert voor de verhalen die nog moeten komen. Dat is een lastige balans, maar Marvel slaagt er knap in om beide doelen met elkaar te combineren. Het resultaat is een film die tegelijkertijd voelt als een vierde én als een eerste Spider-Man-film.

Waar Brand New Day voor mij echt in uitblinkt, is de manier waarop Peter Parker wordt neergezet. Tom Holland heeft de afgelopen tien jaar laten zien dat hij uitstekend uit de voeten kan als de Friendly Neighborhood Spider-Man, maar deze film laat opnieuw zien hoeveel bereik hij als acteur inmiddels heeft opgebouwd. Na afloop omschreef ik het eigenlijk heel simpel: Tom Holland kan alles spelen binnen het spectrum van Peter Parker en Spider-Man. Hij is grappig wanneer dat nodig is, gevat tijdens de actie, maar weet ook overtuigend de donkere en emotionele kanten van het personage te laten zien. Juist die balans maakt deze versie van Peter Parker zo interessant.

Na vier jaar waarin hij vrijwel volledig geïsoleerd heeft geleefd, bestaat zijn wereld nog maar uit één ding: Spider-Man zijn. Dat voortdurende gevecht eist zichtbaar zijn tol. Niet alleen mentaal, maar zelfs fysiek. Toch is het niet zo dat Peter Parker volledig verdwenen is achter het masker. De film laat zien dat hij ondanks alles nog vasthoudt aan kleine routines die hem verbinden met zijn oude leven. Zo blijft hij bijvoorbeeld zorgen voor verse bloemen op het graf van May. Het is een klein detail, maar juist daarin voel je hoeveel verlies nog altijd onderdeel is van zijn dagelijks leven. De veranderingen die Peter gedurende de film doormaakt voelen daardoor nooit geforceerd of bedacht omwille van het plot. Ze zijn een logisch gevolg van alles wat hij sinds No Way Home heeft meegemaakt.

Dat zie je niet alleen terug in zijn mentale gesteldheid, maar ook in de manier waarop de film zijn veranderende krachten benadert. Zonder in spoilers te vervallen voelt deze ontwikkeling als een natuurlijke consequentie van alles wat Peter de afgelopen vier jaar heeft doorgemaakt. Zijn lichaam lijkt zich aan te passen aan een leven waarin Spider-Man zijn niet langer iets is wat hij doet, maar wie hij geworden is.

Daardoor blijft mijn oorspronkelijke maatstaf eigenlijk de hele film overeind. Peter Parker en Spider-Man zijn opnieuw elkaars grootste uitdaging. Niet omdat de film dat expliciet benoemt, maar omdat iedere belangrijke keuze die Peter maakt voortkomt uit het conflict tussen de persoon die hij is en de held die hij probeert te zijn. Juist daarom voelt Spider-Man: Brand New Day voor mij als een geslaagd Spider-Man-verhaal.

Na drie Spider-Man-films onder regie van Jon Watts voelt de komst van Destin Daniel Cretton direct als een frisse wind. Cretton is binnen Marvel geen onbekende naam; hij regisseerde eerder Shang-Chi and the Legend of the Ten Rings en was recent betrokken bij de Disney+-serie Wonder Man. Dat betekent niet dat Brand New Day plotseling afscheid neemt van alles wat eerder werkte, maar je merkt wel dat Cretton zijn eigen stempel op het personage durft te drukken.

Dat zie je terug in de manier waarop Spider-Man door New York beweegt. De cameravoering voelt dynamischer, de actie speelser en de gevechten krijgen meer ruimte om echt te ademen. Waar de vorige trilogie soms wat terughoudend oogde in de manier waarop Spider-Man zich door de stad verplaatste, omarmt Brand New Day dat iconische beeld juist volledig. Alleen al het feit dat we Spider-Man weer uitgebreid door New York zien slingeren, voelt als een warm welkom terug.

Wie de Spider-Man-games van Insomniac Games heeft gespeeld, zal bovendien regelmatig een gevoel van herkenning ervaren. Niet omdat de film scènes uit de games kopieert, maar omdat bepaalde poses, camerastandpunten en bewegingen duidelijk dezelfde energie uitstralen. Dat is geen toeval. Regisseur Destin Daniel Cretton vertelde voorafgaand aan de release dat het stuntteam screenshots uit de games gebruikte om te onderzoeken welke bewegingen ook in live-action overtuigend uitgevoerd konden worden. Die inspiratie is subtiel, maar voor fans zeker herkenbaar.

Zoals inmiddels gebruikelijk binnen het MCU duiken er meerdere bekende gezichten op. Gelukkig voelen de meeste daarvan als een logisch onderdeel van het verhaal, al zijn er een paar momenten waarop de film nét iets te graag wil laten zien dat Spider-Man onderdeel is van een groter universum. Toch blijft de film bewonderenswaardig gefocust op Peter Parker. De bekende personages krijgen genoeg ruimte om iets toe te voegen, zonder dat ze de aandacht van de hoofdrolspeler wegnemen.

Dat geldt ook voor de terugkeer van MJ en Ned. De tijdsprong van vier jaar heeft beide personages veranderd, maar nooit op een manier die geforceerd aanvoelt. Zendaya laat opnieuw zien hoe overtuigend zij verschillende kanten van MJ weet neer te zetten, terwijl Jacob Batalon nog altijd dezelfde warme en toegankelijke energie meebrengt die zijn personage zo geliefd maakte.

Ook Jon Bernthal voelt als een welkome toevoeging. Zijn versie van The Punisher blijft herkenbaar, al is merkbaar dat de scherpste randjes iets zijn afgevlakt om binnen de toon van een Spider-Man-film te passen. Gelukkig gaat dat nauwelijks ten koste van zijn persoonlijkheid. Juist de wisselwerking tussen Frank Castle en Peter Parker levert enkele van de leukste momenten van de film op.

De film kent bovendien een moment dat voelt als een typisch Frank Castle-moment. De rauwe emotie die Jon Bernthal al jaren zo overtuigend aan het personage weet mee te geven, is ook hier direct herkenbaar. Het duurt misschien maar even, maar juist daardoor komt het des te krachtiger binnen. Bovendien voelt het als een mooi stukje continuïteit voor iedereen die het personage al langer volgt.

Bruce Banner vervult eveneens een logische rol binnen Peter Parkers ontwikkeling. Tegelijkertijd blijft zijn bijdrage uiteindelijk zo beperkt dat ik me afvroeg of de film hem werkelijk nodig had. Zijn aanwezigheid is goed te verklaren, maar voelt nooit onmisbaar. Ik zie zonder moeite een versie van Brand New Day voor me waarin Peter dezelfde ontwikkeling had doorgemaakt zonder Banner daarbij te betrekken.

Ook de nieuwe personages voegen daadwerkelijk iets toe aan het verhaal. Zonder in spoilers te vervallen wil ik één naam toch uitlichten: Sadie Sink. Maandenlang werd gespeculeerd over haar mysterieuze rol binnen het MCU, en na het zien van Brand New Day begrijp ik waarom Marvel daar zo geheimzinnig over deed. Haar introductie voelt natuurlijk, ze speelt overtuigend en ik ben nu al benieuwd hoe haar personage zich de komende jaren verder gaat ontwikkelen.

Een van mijn grootste zorgen vooraf was dat Brand New Day vooral zou aanvoelen als een opmaat naar Doomsday, de volgende grote Avengers-film. Gelukkig blijkt dat nauwelijks het geval. Natuurlijk zijn er verbindingen met het grotere MCU — dat is inmiddels onvermijdelijk — maar de film blijft in de eerste plaats een Spider-Man-verhaal. De gebeurtenissen staan grotendeels op zichzelf en voelen nooit alsof ze uitsluitend bestaan om toekomstige films of personages voor te bereiden.

Sterker nog, juist daarin onderscheidt Brand New Day zich. Het is een vierde film die tegelijkertijd als een eerste voelt. Een nieuw hoofdstuk waarin Peter Parker opnieuw centraal staat, zonder de bagage van zijn verleden te negeren. Dat betekent niet dat alles perfect is. Op sommige momenten laat de film nét iets te nadrukkelijk zien dat Spider-Man onderdeel uitmaakt van een groter universum. Gelukkig blijft dat eerder een kleine kanttekening dan een echt struikelblok.

Met een speelduur van 145 minuten had Brand New Day gemakkelijk te lang kunnen aanvoelen. Dat gebeurt gelukkig geen moment. Integendeel. De film neemt rustig de tijd om Peter Parker opnieuw neer te zetten, maar weet dat af te wisselen met voldoende actie, humor en emotionele momenten om het tempo hoog te houden. De minuten vliegen daardoor voorbij.

Juist de emotionele scènes behoren voor mij tot de absolute hoogtepunten. Zonder in spoilers te vervallen is er één moment waarop Peter zich letterlijk laat vallen, terwijl de camera hem richting de grond volgt. Visueel is het een indrukwekkend beeld, maar vooral de emotionele context maakt deze scène zo krachtig. Het is zo'n moment waarop beeld, muziek en verhaal volledig samenkomen.

Er is daarnaast nog een tweede scène die me na afloop direct bijbleef. Een ogenschijnlijk klein moment waarin Peter terugdenkt aan zijn tante May. Juist doordat de film daar niet te veel woorden aan vuil maakt, komt de emotionele lading des te harder binnen. Het is bovendien knap hoe deze herinnering impact weet te maken op een personage dat juist in deze film wordt geïntroduceerd. Daarmee laat Brand New Day zien dat May's nalatenschap veel verder reikt dan alleen Peter Parker. De woorden op haar grafsteen — "When you help someone, you help everyone." — vormen nog altijd een onzichtbare leidraad voor de keuzes die hij maakt. Samen met de inmiddels iconische Spider-Man-les over verantwoordelijkheid voelt het alsof Peter deze twee levenslessen eindelijk volledig heeft omarmd.

Het zijn precies dit soort momenten die laten zien dat Brand New Day begrijpt dat Spider-Man uiteindelijk niet draait om de grootste explosies of de spectaculairste gevechten, maar om de mens achter het masker.

Toen ik vooraf nadacht over Spider-Man: Brand New Day stelde ik mezelf eigenlijk maar één vraag: begrijpt deze film wat Spider-Man zo bijzonder maakt? Voor mij is Spider-Man namelijk op zijn best wanneer Peter Parker en Spider-Man elkaars grootste uitdaging vormen. Niet wanneer de grootste dreiging van buitenaf komt, maar wanneer zijn leven als superheld botst met zijn leven als mens. Na afloop van de film kan ik daar volmondig ja op antwoorden.

Brand New Day probeert Peter Parker niet opnieuw uit te vinden. In plaats daarvan laat de film zien wat vier jaar van eenzaamheid, verlies en verantwoordelijkheid met hem hebben gedaan. Dat maakt deze vierde Spider-Man-film tegelijkertijd een logisch vervolg op No Way Home én een overtuigend nieuw begin voor de trilogie die nu van start gaat.

Destin Daniel Cretton kiest daarbij duidelijk zijn eigen koers. De actie voelt vrijer, Spider-Man beweegt eindelijk weer zoals veel fans hem kennen uit de strips en games, en Tom Holland krijgt alle ruimte om opnieuw te laten zien waarom hij inmiddels volledig met dit personage is vergroeid. Hij is grappig wanneer dat moet, kwetsbaar wanneer het verhaal daarom vraagt en overtuigend op de momenten waarop Peter Parker dreigt te bezwijken onder het gewicht van zijn eigen verantwoordelijkheden.

Niet iedere keuze pakt even sterk uit. Sommige MCU-verbindingen voelen iets nadrukkelijker aanwezig dan nodig en een enkeling uit de uitgebreide cast had een grotere rol mogen krijgen of zelfs helemaal achterwege kunnen blijven. Toch zijn dat uiteindelijk kleine kanttekeningen binnen een film die opvallend goed weet waar zijn prioriteiten liggen.

Want uiteindelijk draait Spider-Man: Brand New Day niet om de grootste actie, de spectaculairste cameos of de opbouw naar een volgende Avengers-film. De film draait om Peter Parker. Juist daarom werkte hij voor mij zo goed.

★★★★½☆

Spider-Man: Brand New Day draait nu in de bioscoop. Bekijk hieronder de officiële trailer.

Heb je genoten van dit artikel? Trakteer ons dan op een (virtuele) koffie of steun The Nerd Shepherd door ons te volgen op Facebook, X, Instagram en Google! Voor de laatste updates over je favoriete Netflix-series, word lid van onze Alles over Netflix Facebook-groep. Zo mis je geen enkel nieuwtje!