Recensie: 'Land van Johan' – Zelden maakte een Nederlandse film zó veel indruk

Ja, er was vooraf kritiek. Het zou gedateerd zijn, te nostalgisch of zelfs vrouwonvriendelijk. De welbekende woke-gekkies waren niet te spreken over de film. Maar wie voorbijgaat aan de zure recensies, merkt al snel dat hier iets anders aan de hand is. Dit is geen simpele terugblik op vroeger was alles beter. Dit is een levendig portret van een land dat zichzelf opnieuw uitvindt.

Vanaf de eerste scènes zit je midden in het Amsterdam van de jaren zestig en zeventig. De kleuren zijn warm: bruin, oranje, rood. De kleding klopt. De interieurs kloppen. De muziek uit die tijd sleept je direct het verhaal in.

Het verhaal draait om Onno, gespeeld door Reinout Scholten van Aschat. Hij vertelt zijn levensverhaal aan zijn kleinzoon Johan. Via zijn ogen zien we hoe Nederland verandert, van de Maagdenhuisbezetting tot de krakersrellen.

Naast Onno volgen we Gijs, gespeeld door Bram Suijker, en Sonja. Vooral Roberta Petzoldt maakt indruk als de vrijgevochten Sonja. Ze speelt haar rol met lef en nuance. Geen karikatuur, maar een vrouw die haar tijd vooruit is.

Voetbal speelt een belangrijke rol in Land van Johan. De mistwedstrijd van Ajax tegen Liverpool. De verloren WK-finales van 1974 en 1978. En natuurlijk de naam die overal boven hangt: Johan Cruijff. Maar deze film gaat niet alleen over sport. Het gaat over hoe voetbal mensen samenbracht. Katholiek, protestant, arbeider, student, even was iedereen onderdeel van hetzelfde verhaal. Dat gevoel vangt Terstall sterk. Zeer sterk.

Het verhaal van Abdelkarim, een gastarbeider uit het Rifgebergte, geeft de film extra diepte. Zijn komst naar Nederland tijdens de WK-finale van 1974 is slim gekozen en laat een tijd zien van arbeidsmigranten die, gek genoeg, goed hun best deden om te integreren. We zien een Nederland dat dit soort mensen omarmt.

Terstall toont de vrijheid van die jaren, maar ook de scherpe randjes. De harde grappen. Strenge, religieuze ouders. Niet iedereen had het makkelijk. Juist daardoor voelt de film eerlijk. Het is een interessant inkijkje in een tijd waarin mijn ouders opgroeiden. Met Land van Johan komt Terstall misschien wel het dichtst in de buurt van tijdreizen, terug naar de jaren zestig en zeventig.

Land van Johan neemt de tijd. Dit is een film die kijkt. Die observeert. Die ruimte geeft aan gesprekken en kleine, intieme momenten. De film is ambitieus en dat voel je. Terstall werkt duidelijk aan een groter project, een filmisch epos over Nederland. Dit eerste deel legt een stevige basis. Het is te hopen dat de regisseur de kans krijgt om het hele verhaal te vertellen. Ik kijk nu al uit naar de jaren tachtig en negentig.

★★★★★

Land van Johan draait nu in de bioscoop. Bekijk hieronder de officiële trailer.

Heb je genoten van dit artikel? Trakteer ons dan op een (virtuele) koffie of steun The Nerd Shepherd door ons te volgen op Facebook, X, Instagram en Google Nieuws! Voor de laatste updates over je favoriete films, series en games, word lid van onze Facebook-groep. Zo mis je geen enkel nieuwtje!