Recensie: 'Below the Clouds' – Schitterende reis tussen heden en verleden

De film weet je aandacht bijna twee uur lang vast te houden, mede door de afwezigheid van een voice-over. De maker geeft de kijker zo de kans om op rustige wijze zelf de poëzie en het droomachtige karakter van de film te ontdekken. Oftewel: kijk hoe de balans tussen het heden in Napels en het verleden in het oude Pompeï wordt gevonden, waarbij soms versnelling en soms vertraging wordt gebruikt.

Het begint met de brandweer die mensen telefonisch probeert gerust te stellen over hun hedendaagse problemen. Ze voelen bijvoorbeeld bevingen en vragen zich af: staat de Vesuvius op uitbarsten? Klopt het dat er bevingen waren? Andere telefoontjes gaan over huiselijk geweld of ongeregeldheden op straat. Vervolgens maakt de film een sprong naar het verleden door jonge Japanse archeologen te volgen die in Pompeï een Romeinse villa aan het opgraven zijn. Alles wordt ondersteund door fascinerende muziek die subtiel aanwezig is.

Niet veel later volgen we politieagenten die een verlaten plek onderzoeken waar eerder grafrovers aan het werk waren. De camera zoomt langzaam uit en dan blijkt dat er vanuit een verlaten bioscoop met een werkende filmcamera is gefilmd. Prachtig verfilmd, en het deed mij denken aan Cinema Paradiso. Na de grafrovers keren we even terug naar de Japanse archeologen en zien we welke nieuwe dingen zij ontdekken. Opnieuw ontstaat zo een brug tussen heden en verleden.

Al snel wordt een nieuw thema aangesneden: hoe graan vroeger vanuit rijke gebieden, zoals het huidige Egypte, naar armere gebieden werd gestuurd, waaronder Italië. Deze geschiedenisles, verteld door leraar Titti, gebruikt graan als brug naar het heden. We zien hoe Syriërs vanuit Oekraïne per schip naar Napels komen om daar tonnen graan af te leveren.

De maker weet een mooie balans te vinden tussen heden en verleden door enkele Napolitanen te volgen die in een archief werken, vol oude standbeelden, en beelden bekijken van de verwoesting van Napels in vervlogen tijden. Het blijkt dat de verwoesting van Napels vandaag de dag nog altijd doorgaat, zij het stiekem en op kleine schaal, doordat grafrovers allesbehalve subtiel fresco’s verwijderen uit oude, deels ontdekte villa’s.

Om het geheel mooi af te ronden, worden zeer rustige, nachtelijke beelden gebruikt van een lege metro die door het oude Napels rijdt. Archeologen tonen nog enkele vergeten standbeelden onder een museum. Titti geeft vervolgens een wijze les: onder water liggen nog onontdekte schatten, die de grafdelvers en Japanse archeologen mogelijk ooit zullen vinden.

Below the Clouds verbindt heden en verleden op een rustige, poëtische en soms bijna droomachtige manier. Zonder voice-over krijgt de kijker alle ruimte om zelf verbanden te leggen tussen de mensen van het huidige Napels en de geschiedenis die overal onder de oppervlakte aanwezig is.

★★★★☆

Below the Clouds draait nu in de bioscoop.

Heb je genoten van dit artikel? Trakteer ons dan op een (virtuele) koffie of steun The Nerd Shepherd door ons te volgen op Facebook, X, Instagram en Google! Voor de laatste updates over je favoriete Netflix-series, word lid van onze Alles over Netflix Facebook-groep. Zo mis je geen enkel nieuwtje!