Deze bizarre Kubrick-film blijkt door de Epstein-files minder fantasie dan gedacht

Toch was de ontvangst destijds verdeeld. Het verhaal over een geheime elite in New York die zich overgeeft aan gemaskerde seksrituelen werd door velen als vergezocht gezien. Cruise speelt Dr. Bill Harford, een arts die na een ruzie met zijn vrouw Alice in een nacht vol verleiding en dreiging belandt. Wanneer hij een besloten bijeenkomst infiltreert, merkt hij al snel dat hij te ver is gegaan. Wat toen als overdreven werd ervaren, krijgt in het licht van de zaak rond Jeffrey Epstein een andere lading.

De zaak-Epstein bracht een netwerk aan het licht van extreem vermogende en invloedrijke mannen. Zijn slachtoffers waren vaak jonge vrouwen in een kwetsbare positie. Zij werden geronseld onder het mom van massages en financiële steun. Achter de façade van luxe en exclusiviteit ging systematisch misbruik schuil. Privévliegtuigen, eilanden en luxueuze huizen fungeerden als decor voor strafbare feiten.

In Eyes Wide Shut toont Kubrick een vergelijkbare structuur van macht. De geheime bijeenkomst die Bill bezoekt, is geen chaotisch feest, maar een strak geregisseerd ritueel. Alles straalt controle en hiërarchie uit. De vrouwen zijn jong, naakt en anoniem. De mannen dragen maskers en mantels. Identiteit wordt beschermd. Macht blijft onaantastbaar.

De parallellen zijn opvallend. Ook bij Epstein leek veel bekend, maar weinig uitgesproken. Journalisten en klokkenluiders die vragen stelden, werden geconfronteerd met druk en intimidatie. In Kubricks film waarschuwt een mysterieuze vrouw Bill dat hij in gevaar is. Niet omdat hij iets heeft gedaan, maar omdat hij iets heeft gezien.

Kubrick maakte geen politieke thriller. Hij onderzocht de dynamiek tussen verlangen, jaloezie en macht binnen een huwelijk. Toch raakt de film aan een fundamenteler punt: wat gebeurt er wanneer seksuele driften samenkomen met institutionele bescherming en vrijwel onbeperkte middelen?

Cameraman Larry Smith, die later betrokken was bij een gerestaureerde versie van de film, merkte in een podcast op dat het vandaag lastig is om feit van fictie te onderscheiden door de vele complottheorieën. Tegelijk wees hij op een bredere realiteit: machtsstructuren zijn zelden neutraal. Ze beschermen vaak zichzelf.

Dat is precies wat Kubrick toont. Bill wordt niet fysiek mishandeld. Hij wordt subtiel geïntimideerd. Er wordt hem duidelijk gemaakt dat zijn carrière, reputatie en veiligheid afhankelijk zijn van zijn zwijgen. De elite corrigeert indringers zonder sporen achter te laten.

In 1999 leek Eyes Wide Shut voor velen een koortsachtige fantasie over seksuele geheimen in hogere kringen. Ruim twintig jaar later klinkt de film minder absurd. Niet omdat Kubrick een specifieke zaak voorspelde, maar omdat hij een mechanisme blootlegde: een wereld waarin geld, status en mannelijk machtsdenken elkaar versterken. Een wereld waarin kwetsbare vrouwen als vervangbaar worden gezien.

De zaak-Epstein maakte duidelijk hoe dicht fictie en werkelijkheid soms bij elkaar liggen. Dat maakt Kubricks laatste film niet sensationeel, maar des te relevanter. Eyes Wide Shut is helaas niet te streamen; de film is wel fysiek verkrijgbaar of digitaal via Pathé Thuis.

Heb je genoten van dit artikel? Trakteer ons dan op een (virtuele) koffie of steun The Nerd Shepherd door ons te volgen op Facebook, X, Instagram en Google Nieuws! Voor de laatste updates over je favoriete films, series en games, word lid van onze Facebook-groep. Zo mis je geen enkel nieuwtje!