De psychologische horrorfilm Martyrs uit 2008
staat bekend als een van de meest confronterende films van de 21e eeuw.
Regisseur Pascal Laugier maakte geen toegankelijke horrorfilm, maar een
genadeloze kijk op pijn, trauma en zingeving. Voor sommige kijkers ging dat te
ver. Tijdens vertoningen verlieten mensen de zaal, niet uit verveling, maar
omdat de beelden simpelweg te heftig waren.
Martyrs ging in première tijdens het Marché du Film
in 2008. Daar ontstond meteen ophef. Bezoekers liepen massaal weg vanwege de
extreme beelden. Dat had niet alleen te maken met het geweld, maar vooral met
de manier waarop het geweld wordt getoond. De film neemt de tijd. Hij dwingt je
te kijken. Wegkijken voelt bijna onmogelijk. De Franse keuringscommissie gaf de
film eerst een 18+-classificatie. Later werd dat, na bezwaar, aangepast naar
16+. Toch bleef de reputatie overeind: dit is geen film voor een breed publiek.
Het verhaal begint in 1971. De jonge Lucie ontsnapt uit een
slachthuis waar ze langdurig is mishandeld. Ze komt terecht in een weeshuis en
raakt bevriend met Anna. Die band vormt de emotionele kern van de film.
Vijftien jaar later slaat Lucie terug. Ze denkt haar voormalige ontvoerders te
hebben gevonden en vermoordt een compleet gezin. Wat volgt, is geen klassieke
wraakfilm. Het verhaal verandert al snel in iets veel duisters.
Lucie wordt geteisterd door een angstaanjagende
verschijning. Later blijkt dat deze ‘demon’ geen bovennatuurlijke entiteit is,
maar een manifestatie van schuld. Ze heeft ooit een medegevangene achtergelaten
tijdens haar ontsnapping. Die schuld vreet haar van binnenuit op.
Na Lucies dood verschuift de focus naar Anna. Zij ontdekt
een geheime ruimte onder het huis. Daar wordt duidelijk dat er een
georganiseerde groep achter de martelingen zit. Hun doel is even bizar als
verontrustend: via extreem lijden proberen ze inzicht te krijgen in het
hiernamaals.
Horror in zijn meest extreme vorm
Waar veel horrorfilms leunen op schrikmomenten, kiest Martyrs voor een
andere aanpak. De film onderzoekt thema’s als existentiële angst, religie en de
grenzen van menselijk lijden. Invloeden van het katholicisme zijn duidelijk
aanwezig. Het concept van de ‘martelaar’ wordt letterlijk genomen: iemand die
lijdt om een hogere waarheid te onthullen.
De reacties op Martyrs waren extreem verdeeld. Sommige recensenten
bestempelden de film als zinloos gewelddadig. Anderen zagen er juist een diep
filosofisch werk in. Opvallend is dat de film later steeds meer waardering
kreeg. In 2017 werd Martyrs door IGN opgenomen in een lijst van beste
horrorfilms ooit. Ook Rolling Stone noemde de film een van de belangrijkste
horrorfilms van deze eeuw.
Martyrs is geen film die je ‘even kijkt’. Het is een
ervaring die blijft hangen. De combinatie van rauw geweld en filosofische
vragen maakt de film uniek binnen het horrorgenre. De film is helaas niet te
streamen in Nederland, maar wel fysiek verkrijgbaar bij bekende online winkels.
Benieuwd? Bekijk hieronder de officiële trailer.
Blijf op de hoogte van jouw favoriete Netflix-films en
-series